Tagarchief: Opple

Licht vernieuwen naar led

Foto 4 Groen Licht Vlaanderen (Sylvania) kopiëren
Lees het gehele artikel

Lichtbronnen met een te lage energie-efficiëntie, een te grote milieu-impact of simpelweg een verouderde lamptechnologie gaan er onherroepelijk uit. Europa verbiedt immers de productie en de verkoop ervan. Zo namen we al afscheid van de geliefde gloeilampen en ook halogeenlampen. Maar hoe zorg je ervoor dat er toch nog licht uit de armaturen komt?

Europa pakt de lichtbronnen aan, niet de armaturen. De armaturen die nog perfect in orde zijn, mogen dus blijven hangen of staan. Weggooien zou zonde zijn, zeker nu circulariteit en de circulaire economie meer en meer gading vinden. De oplossing: renoveren. Retrofit dus. Logischerwijs kies je dan voor led als nieuwe lichtbron. Verlichtingscluster Groen Licht Vlaanderen, het Belgisch Instituut voor Verlichtingskunde IBE-BIV en de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde NSVV sloegen de handen in elkaar en schreven samen een boek hierrond. ‘Licht vernieuwen naar led. Wat moet je weten?’ is vanaf vandaag beschikbar.

Retrofit is meer dan simpelweg een lichtbron vervangen, kennis van licht is noodzakelijk.

Grensoverschrijdend

De ene lichtbron vervangen door de andere klinkt eenvoudig. Toch zijn er valkuilen waarin je zou kunnen lopen. John de Joode, voorzitter van NSVV, noemt expliciet de ‘snelle ledjongens en -meisjes’ die met mooie terugverdienplaatjes opdrachtgevers trachten te betoveren. De Joode: “ “Jammer genoeg is er vaak onvoldoende kennis van de kwaliteit van licht en van de negatieve invloed van slechte verlichting op gezondheid, welzijn en duurzaamheid.” Dat de Nederlandse en Belgische organisaties de handen in elkaar slaan voor dit boek kent een eenvoudige verklaring. “Goed licht stopt niet bij de grens”, benadrukt de Joode. “De werkwijze van lichtontwerpers en -adviseurs is universeel, waar ze ook aan de slag zijn. De uitdagingen zijn overal identiek.”

Onmisbaar

Kennis van licht is dus onmisbaar. Een simpel voorbeeld verduidelijkt dit statement. Jan van Riel, IBE-BIV, vergelijkt de kennis van licht met de kennis van temperatuur: “Als ik zeg dat het ongeveer 18 graden Celcius is in mijn kantoor, dan kan iedereen zich daar wel iets bij voorstellen. Zeg ik dat hetzelfde kantoor ook 500 lux heeft, dan is dat voor de meeste mensen een stuk lastiger, misschien zelfs onmogelijk. Licht heeft uitleg nodig. Dus ook bij het renoveren van licht hoort een goede en duidelijke toelichting.”

Uitleg over licht

Drie grote verlichtingspartners slaan dus de handen in elkaar en publiceren samen het boek ‘Licht vernieuwen naar led. Wat moet je weten?’. Het bevat een duidelijke omschrijving van alle aspecten die bij retrofit belangrijk zijn. Groen Licht Vlaanderen, IBE-BIV en NSVV willen met deze publicatie heel specifiek de implicaties van retrofit aanstippen en geven daarbij een heldere omschrijving van de condities. Retrofit is meer dan simpelweg de gloeilamp uit de armatuur halen en vervangen door een ledlamp. Catherine Lootens, Groen Licht Vlaanderen: “Het gaat ook over de rol en de aansprakelijkheid van de installateur, adviseur, producent en fabrikant als het mis zou gaan bij aanpassingen aan een verlichtingstoestel. Thema’s waarbij je misschien niet stilstaat wanneer retrofit ter sprake komt. Wij leggen uit maar beschrijven ook de gevoeligheden en de valkuilen.”

‘Licht vernieuwen naar led. Wat moet je weten?’ kan vanaf nu besteld worden.

Praktische informatie

‘Licht vernieuwen naar led. Wat moet je weten?’ is beschikbaar in Nederlands en Frans. Lootens: “Bij specifieke vragen over het boek of om er eentje te bestellen kan je steeds bij ons terecht. We vertellen je bovendien graag meer over Groen Licht Vlaanderen en over de talrijke opleidingen en workshops die we organiseren. Zoek je een deskundige of een spreker met een verrassende invalshoek? We staan je graag te woord.”    

Verlichting is specialistenwerk

Foto 3 slimme verlichting en relighting kopiëren
Lees het gehele artikel

Dat de traditionele lichtbronnen verdwijnen wegens te weinig energie-efficiënt is eveneens algemeen geweten. Die lampen vervangen gaat verder dan simpelweg een ander lampje gebruiken. En wat dan gezegd over de zogenaamde slimme verlichting?

Relighting. Simpel gezegd, de ene lamp vervangen door een andere. Klaar is Kees. Of is er toch meer aan de hand en moeten we met meer factoren rekening houden? Het antwoord is duidelijk ja. Een simpel voorbeeld. De armatuur in de hoek van de woonkamer brandt niet elke dag. De gloeilamp (toegegeven, het is vergezocht, maar wij hebben allemaal nog leuke herinneringen aan de gloeilamp) doet nog dienst. Toch willen we de overstap maken naar een energie-efficiënter alternatief. Enter de ledlamp die veel minder verbruikt. Eén op één vervangen en klaar. Maar zorgt de ledlamp voor exact hetzelfde licht? Komt er niet te veel licht uit de armatuur zodat de hele situatie anders wordt? En probeer nu eens in te schatten dat in plaats van één lampje in de woonkamer een hele verdieping in een kantoorgebouw moet veranderen, of zelfs een heel kantoorgebouw? Moet dan het hele lichtplan herbekeken worden? De inplanting van de bureaus? Verderop in dit thema lees je meer hierover. We verklappen alvast dat er bij relighting meer komt kijken en dat het inwinnen van advies van een specialist, zoals bij elk verlichtingsproject, aan te raden is.

Een andere lichtbron in een armatuur betekent automatisch een andere verlichtingssituatie in de ruimte.

Wat is slim?

Slimme verlichting is een brede term die een heel scala aan toepassingsgebieden en bijbehorende oplossingen omvat. Elke plek waar er licht brandt, elk verlichtingspunt afzonderlijk dus, kan een vorm van intelligente verlichting worden. In deze interpretatie betekent slimme verlichting dat je, bijvoorbeeld door het gebruik van bewegings- en aanwezigheidsdetectie, een extraatje toevoegt aan het ‘gewoon’ zorgen voor licht. Een (grote) stap verder kan bijvoorbeeld zijn dat je een netwerk van armaturen creëert, al dan niet met ingebouwde sensoren, die dan met de verzamelde data aan de slag gaan en een hele reeks processen opbouwen en uitvoeren.
Een andere interpretatie van slimme verlichting, eentje die eveneens van belang is, handelt meer over de inplanting van de verlichtingspunten op basis van een uitgewerkt lichtplan. Dat lichtplan komt er sowieso op basis van de ruimte zelf en hoe deze gebruikt zal worden. Voldoet het lichtplan aan de verwachtingen, dan kan je ook spreken over slimme verlichting, namelijk lichtpunten die zo gepositioneerd zijn dat ze doen wat moet.

(Beeld: www.bjornstaps.nl)

Hulp vragen

Verlichting is specialistenwerk. Of het nu gaat om een relightingproject, een nieuwbouw (particulier of project) of openbare verlichting, specialisten allerhande staan paraat om je doorheen het project te loodsen. Een goede verlichting, en dus het licht op de juiste plaats op het juiste moment en op de juiste manier, zorgt er voor dat de ruimte gebruikt wordt zoals het moet en bovendien aangenaam aanvoelt. Het maakt of kraakt een ruimte als het ware.